ბედნიერი ცხოვრების 7 კანონი
1. ვიცხოვროთ რწმენით
2. ვიცხოვროთ სიყვარულში
3. ვიცხოვროთ შემოქმედებაში
4. ვიყოთ უშურველნი
5. ვიცხოვროთ მოსწავლის ცხოვრებით
6. გავზომოთ ჩვენი ცხოვრება დღეებით
7. გამოვაბრწყინოთ ჩვენი სულის ახალგაზრდობა
სკოლის როლი ბავშვის აღზრდაში
ერთ დღეს განათლების სამინისტროში ასეთი კითხვა დავსვი ( კონცეფციაზე ლაპარაკობდნენ, განათლების სახელმწიფო პოლიტიკის, ქართუულის სკოლის განვითარების და ასე შემდეგ) კითხვა იყო ასეთი: ვინ უნდა აღზარდოს ქართულმა სკოლამ? რა ამოცანა გვაქვს ჩვენ, როგორ ვხედავთ ამ ამოცანებს? თუ ეს ხედვა არ არის, არანაირი კონცეფცია არ არსებობს, იმიტომ, რომ მას სხეული ექნება და სული არ ექნება.
ჩვენ ვხედავთ რომ 21 - ე საუკუნე არის სასტიკი კონკურენციის საუკუნე, მე მინახავს და ბევრჯერ მითქვამს ეს, სხვა და სხვა ქვეყანაში, როგორ ემზადებიან იქაური ბავშვები, ჩვენს ბავშვებთან შესახვედრად. ჩვენი ფუნქცია, ჩვენი ამოცანა და ვალდებულებაა, რომ ჩვენი შვილები, ჩვენი ახალი თაობა, მოვამზადოთ ამ კონკურენციისთვის. ეს რთული გზაა, და მე არ მომწონს ხოლმე, როდესაც ამბობენ, რომ ბავშვს გამოცდა თუ ჩაუტარეთ, სტრესი იქნება მისთვის, სისულელედ მიმაჩნია ეს, თან ღრმა სისულელედ, იმიტომ, რომ ბავშვმა უნდა იცოდეს, უნდა გაიგოს, რა არის რეალური ცხოვრება.
ჩვენ ბავშვები უნდა მოვამზადოთ არა საზოგადოდ რაღაცისთვის, არამედ 21-ე საუკუნის რეალობისთვის. რა არის საჭირო ამისთვის? კარგად უნდა ჩავუღრმავდეთ ჩვენ თავს, ჩვენ ისტორიას, უნდა შევისწავლოთ ჩვენი თავი. ახლა მე მგონი, ქართველებზე მეტად, ჩვენი მოწინააღმდენი გვსწავლობენ ჩვენ, ამიტომ არის, რომ პრაქტიკულად ყველა ანკესზე წამოგვაგეს, რომელიც გაეხარადათ. არადა ჩვენ ეს ნასწავლი გვაქვს. ჩვენმა მეცნიერებმა, ჩვენმა მწერლებმა, ეს ამბები, კაი ხნის წინ შეისწავლეს. იოანე საბანიძით დაწყებული, მერე და მერე... აღარ ჩამოვთვლი ეხლა. მეოცე საუკუნეში გვყავდნენ ჩვენ მაგარი ადამიანები: გურამ ასათიანი გვყავდა, გერონტი ქიქოძე, რომელსაც გენიალური წერილი აქვს დაწერილი: „ჩაქუჩიანი მამაკაცი.“ სულ მეომარ ქართველებზე ვლაპარაკობთო ჩვენ და მშენებელ, შემოქმედ ქართველებს იშვიათს ვახსენებთო. რეზი თვარაძე გვყავდა, რომელსაც ასევე შესანიშნავი წერილი აქვს: „ომი და ბრძოლა“. და ამბობს იქ, რომ ბევრი ბრძოლა მოვიგეთ ქართველებმა, მაგრამ ყველა პრინციპული ომი ლამის წავაგეთ და რატომ ხდებაო ეს. იმიტო რომ ჩვენ პროცესებით გვიყვარს შეფასება რაღაცეებისდა არა, შედეგებით. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. ამიტომ უნდა შევისწავლოთ, პირველი - რა ღირსებები გვაქვს, რა უნდა გავაძლიეროთ, რომ მომავალს მძლავრად და გონივრულად შევხვდეთ, რაციონალურად, ეს ერთი. და მეორე მეორე - რა ნაკლოვანებები გვაქვს, რა შევზღუდოთ ჩვენს თავში.
ერთ მაგალითს გეტყვით, დროსთან დამოკიდებულება ქართველების, არის დღესაც შესაცვლელი, დროს არ ვუფრთხილდებით ჩვენ, ეს ძალიან დიდი ნაკლია, ქართველების, ისევე როგორც ძალიან დიდი ნაკლია არა ობიექტური ხედვა მოვლენებისა, ხედვა ისე როგორც ჩვენ გაგვეხარდება. ამიტომ ხანდახან ჩვენი ისტორიისდან რაღაცეებს ვმალავთ ხოლმე და ეს არის აბსოლიტურად მიუღებელი ამბავი ჩემთვის.
ერთი რამ ნათელია, ეს ყველაფერი ჩვენ უნდა შევისწავლოთ, დავადგინოთ და ამის გათვალისწინებით შევხედოთ პრობლემას, ვის ვზრდით, როგორია თანამედროვე ქართველი?
სხვათაშორის განვითრების გზა, პირველ რიგში, გულისხმობს იმის შენაჩუნებას, რას უნდა შეინარჩუნო, იმიტომ რომ თუ შენი თავი დაკარგე, მაშინ რაღას ავითარებ, მაშინ შენ სხვა ხარ. განვითარების პროცესში, შენ უნდა იყო მეტი შენ და არა ანტი შენ. არა შენი საკუთრი თავის მოწინააღმდეგე. თუ საკუთრ თავს უარყოფ, ეს განვითარება არ არის. ამიტომ ვამბობ, რომ როდესაც შენ ქმნი განათელების კონცეფციას, ეროვნულ სასწავლო გეგმას, პირველ რიგში უნდა გახსოვდეს, რომ განათლება არ არის, მარტო სწავლება რაღაც საგნების. ეს უწუნარეს ყოვლისა არის აღზრდა და რას ვგულისხმობ ამ აღზრდაში, ხასიათის რა თვისებებს ვგულისხმობ, რა უნარების განვითარებას, ეს ძალიან მნიშვნელოვანი ამბავია.
აქ თუ მოიყვანე ადამიანს ჩვენი სფეროდან, აბა კითხე : თქვენ სკოლაში, ან ჩვენი განათლების სისტემაში, ვინმე ზრუნავს იმაზე, რომ ბავშვებში ჩამოაყალიბოს ნებისყოფა? ნებისყოფის გარეშე პიროვნება არ არსებობს საერთოდ. რომელი განათლების კონცეფცია, რისი ეროვნული სასწავლო გეგმა? ნებისყოფას, შრომისმოყვარეობას, პასუხისმგებლობას თუ არ ავითარებ, ალგორითმის გააზრების უნარს თუ არ ავითარებ... ვინა ხარ შენ მაშინ, რისი სკოლა ხარ?
"არა"-ს თქმის ხელოვნება
დონალდ ტრამპი იყო ჰოუსთი, ხოდა სანამ მერე საპრეზიდენტო კანდიდატი გახდებოდა, მანამდე იყო ბიზნეს მოგული და ერთ-ერთ ინტერვიუში აქვს ნათქვამი, რომ მამაჩემისგან რაც ვისწავლე, რაც მერე ბიზნესში ძალიან მადგება, ეს არის „არა“-ს თქმის ხელოვნებაო.
ხომ გეჩვენება ამ დროს, რომ უხეში ხარ იმ ადამიანის მიმართ, რომელიც რაღაცას გთხოვს და შენ არას ეუბნები, რასაც ეუბნები არა სიუხეშის გამო, არამედ როცა ინტერესები არ თანხმდება ერთმანეთთან. მერე იმდენი დრო მეზოგება ამით ცხოვრებაშიო.
ხშირ შემთხვევაში მენეჯმენტში ძალიან ბევრი შემთხვევაა როცა არა მაშინ გტკივა როცა არას გეუბნებიან, დროის გასვლის შემდეგ როცა რაღაცეებს გადააფასებ, ამბობ, რომ კიდევ კარგი არა მითხრეს, იმიტომ, რომ, რომ არა ის დამარცხება და ის უარი არ გამეღციძებოდა და ახალი რქები არ ამომივიდოდა და არ მივაღწევდი რაღაცა ახალს.