ვინც გიყვარს, მისთვის იწვი, ანთებული სანთელივით ხარ მისთვის!
შალვა ამონაშვილი
ერთგულება სიყვარულის გამოცდაა. თუ გიყვარს ვინმე, მარტო ერთგულებით შეგიძლია დაუმტკიცო.
კიდევ რით დაუმტკიცებ? საჩუქრებით? ვერა!
მარტო ერთგულებით!
პატივი ვცეთ ბებიებს და პაპებს.
"კომუნისტებად" შეურაცხმყოფელად არ მოიხსენიოთ.
ისინი ახალ ცხოვრებას ესწრაფვოდნენ, სამშობლო უყვარდათ და როგორც იცოდნენ, ისე აშენებდნენ ქვეყანას.
მაინც კარგია / უფრო კარგი გახდება
ახლა რომ ვუყურებ ამ ცხოვრებას, რაც არ უნდა ხდებოდეს, მაინც კარგია, ვიდრე ის, რაც იყო. უფრო კარგი გახდება. პატარა დროს უნდა ხოლმე გაძლება და მერე რომ გახვალ რაღაც პერიოდებს, ცხოვრება იცვლება. მერე ისევ გართულდება, ისევ ასე,.. ეს ბორბალია, ცხოვრების ბორბალი. წინ მივდივართ, მარგამ, ხან დალხინებით და ხანაც გაჭირვებით. ხან ბედნიერება და ხან ვითომ უბედურება მოგვადგება ხოლმე კარს.
შალვა ამონაშვილიგამოცდილება ისეთი რამ არის, წლები უნდა მის დაგროვებას. და თუ გამოცდილების გათვალისწინებით მიიღებ გადაწყვეტილებებს, შეცდომებს უფრო ნაკლებად გაიმეორებ, იმის მიხედვით, თუ როგორია გამოცდილება
შალვა ამონაშვილი
სიტყვები - "მოხუცი", "ბებერი" არ იხმაროთ არავის მიმართ ძალიან გთხოვთ.
ადამიანი მანამ არის ახალგაზრდა, ვიდრე ფეხზე დგას და შეუძლია კეთილი სიტყვა თქვას
მანამ ხარ ახალგაზრდა, სანამ...
არავის მიმართ არ გამოიყენოთ სიტყვები: "მოხუცი", ბებერი. ადამიანი მანამ არის ახალგაზრდა, სანამ ფეხზე დგას და შეუძლია კეთილი სიტყვა თქვას
შალვა ამონაშვილი
მშობლების გულწრფელობა ძალიან მნიშვნელოვანია.
მშობლებო, მუხლზე დაჩოქილი შეგეხვეწებით, არ მოატყუოთ თქვენი შვილები.
არ უთხრათ ტყუილი, არ მოუყვეთ ის, რისიც თქვენ თავად არ გჯერათ
ტყუილი, რა თქმა უნდა, პიროვნული ნიშან-თვისებაა.
არანაირად არ მჯერა, რომ ბავშვები იბადებიან ამ პიროვნული ნიშან-თვისებით.
ეს ალბათ უფრო ნასწავლია. ჩვენ ვაჩვენეთ რაღაც სახით
- შესაძლებელია აღზრდისას დაშვებული შეცდომის გამოსწორება?
- ყველაფრის გამოსწორება შეგვიძლია. გამოსწორდება არის საკუთარ თავში იმ თვისების აღზრდა, რომელიც გვინდა, რომ ბავშვში იყოს
ჩვენი ბავშვების აღზრდა მხოლოდ და მხოლოდ საკუთარი თავის აღზრდაში არის. იმიტომ, რომ აღზრდის კანონია ასეთი - რასაც ვაჩვენებთ, ის შეიძლება გახდეს ბავშვისთვის იგივე პიროვნული ნიშან-თვისება
პაატა ამონაშვილისასაცილო ისტორია "ზარმაც" შვილზე
ძალიან უნდოდა, რომ ჩემგან მიეღო რაღაცა რჩევა ამ გოგოს აღზრდასთან დაკავშირებით და თბილისში გამოგყვებიო, მანქანით მოვდიოდი და გამომყვა. ეს გოგოც უკან ჩაისვა და მოვდივართ, პირველი 30 წუთი მიყვებოდა რა ზარმაცია ეს მისი გოგო და აღწერა ასე: სკოლიდან მოვა, დივანზე წამოწვება, დედას არ ეხმარება, საშინაო დავალებების გაგონებაც არ უნდა, ტელევიზორს თვალს არ მოწყვეტს.
ეს ხომ მოვყევი 30 წამში, ეს ყვებოდა 30 წუთი, და ნუ ამოწურა თავისი თავი, ვუსმინე ბოლომდე და კარგი ახლა იმას გავესაუბრები მეთქი, მივუბრუნდი და ვეკითხები; აბა ერთი ამიღწერე მამაშენი რომ მოდის სახლში, როგორია? ეს გოგო მეუბნება: დივანზე წამოწვება, ტელევიზორის პულტს ხელიდან არ გაუშვებს, დედაჩემი რასაც გინდა თხოვდეს ყურადღებას არ აქცევს.
ეს აღშფოთდა; რას ამბობ, აბა სამსახურიდან მოვდივარ დაღლილი და არ დავისვენო? შრომის მოყვარე ადამიანია, ზარმაცი არ არის საერთოდ, მაგრამ მოდი ხანდახან შევხედოთ სამყაროს ჩვენი შვილების თვალით.
13 წელი გოგო იზრდება და ვის სურათ ხატებს უყურებს? შრომისმოყვარეობა მამისა არ უნახავს არც ერთხელ, არც ვენახში წაყოლია, არც ტრაქტორზე უნახავს, როგორ მუშაობს და ნუ მუშაობს მართლა, მაგრამ ყოველდღიურად ხედავს ერთი და იგივეს და ბუნებრივია რასაც ხედავს ბავშვი, აი ამ გამოვლინებებს, შეიძლება ჰქონდეს ეს სასუქის ეფექტი, ანუ ანაყოფიერებენ იგივე ნიშან-თვისებებს და ახლა ჩვენ აღვიქვამთ ამას როგორც ზარმაცს, ეს მაგალითი ხო რეალისტურია?!
აღზრდა არ ისწავლება. უფროსი როგორც ცხოვრობს, ნიმუში, სურათ-ხატი, მაგალითი ხდება ბავშვისათვის. და თუ ეს მაგალითი ემოციურადაც არის დატვირთული, მაშინ მშობლის ეს ნიმუში მაგალითი კი არ არის უბრალოდ, არამედ ხდება ის მიზეზი, რითიც იგივე პიროვნული თვისება ბავშვში იწყებს განვითარებას
პაატა ამონაშვილიჩვენი ცხოვრებით ჩვენ ბავშვებს კი არ ვასწავლით როგორები იყვნენ, ისიც ცოტაა ვთქვათ, რომ ვაჩვენებთ, არამედ უბრალოდ მათში ვაღივებთ იგივე პიროვნულ ნიშან-თვისებებს, რაც ჩვენ გაგვაჩნია
პაატა ამონაშვილი
ისევე, როგორც გამრავლების ტაბულა არ აღიზრდება, ასევე - ზნეობა არ ისწავლება.
გამრავლების ტაბულას სჭირდება სწავლა, ზნეობას - მაგალითის ჩვენება
დედისთვის როგორ ჩამეხედა თვალებში?
შეჯიბრი იყო სირბილში, რაღაც ჩემპიონატი, რბოლა ფეხით. ყველამ იცოდა, რომ გამარჯვებული ძალიან დიდ პრიზს იღებდა და მირბოდნენ სპორტსმენები, რომლებიც ზოგი ოლიმპირო ჩემპიონი იყო, ზოგი მსოფლიო ჩემპიონი.
მათ შორის იყო ერთი ახალგაზრდა კენიელი, რომელიც აშკარად ყველას სჯობდა. აი იმდენად სჯობდა, რომ ფინიშამდე მთელი ჯგუფი შორს იყო, ეს უკვე მისული იყო.
რომ მივიდა ეს კენიელი ფინიშთან, აერია ხაზები და იფიქრა, რომ ფინიშის ხაზი გადალახული აქვს, გაჩერდა და ხელის ქნევა დაუწყო თავის მაყურებლებს. მეორე მორბოდა ესპანელი ამის უკან, ამ ესპანელმა ჯერ უყვირა ესპანურად წადი წადი წინო, შენ ჯერ არ დაგიმთავრებია და მიდი გადადგი ნაბიჯიო, მაგან ესპანური არ იცოდა და ვერ გაიგო. ბოლოს ესპანელი მიუახლოვდა და ხელი ჰკრა, აჰა მიდიო და ამ ხელის კვრით მიარბენინა ფინიშამდე და გაამარჯვებინა, მაშინ როცა შეეძლო არაფერი არ ეთქვა და თვითონ მიერბინა ბოლომდე. როგორც კი ეს დამთავრდა რა თქმა უნდა დაესიენ ესპანელს ჟურნალისტები და ეკითხებიან, ეს რა გააკეთეო, შენს სამშობლოში, ესპანეთშიო, ნავარაში ხდება ეს ყველაფერი, მიგერბინა, ფულიც აგეღოო, ჩემპიონიც გახდებოდიო და რა უპასუხა ამ ადამიანმა, კიო რა თქმა უნდა ეს ყველაფერი შემეძლო გამეკეთებინაო, მაგრამ დედაჩემისთვის როგორ ჩამეხედა თვალებში მერე მეო.
აი ეხლა ისმის შეკითხვა, ეს ესპანელი რომელმაც პატიოსნად გაამარჯვებინა ამას, არის თუ არა თვითონ გამარჯვებული ახალგაზრდა კაცი და რა ჯობდა მისი მომავლისთვის, მისი პიროვნებისთვის, საერთოდ ამ ჩემპიონატისთვისაც, ესპანეთისთვისაც, მიერბინა თუ რაც გააკეთა ის ჯობდა?
დედაც როგორი გამარჯვებულია, თვითონაც როგორი გამარჯვებულია. ეს ყველაფერი მხოლოდ აღზრდით ხდება.
როგორი ადამიანია ლაშა?
ვცდილობ, რომ ბევრი კარგი საქმე გავაკეთო ამ ერთ ცხოვრებაში და რაც ღმერთმა ნიჭი მომცა, ეს ნიჭი მინდა ისე გამოვიყენო, რომ მომავალი თაობებისთვის იყოს დიდი მოტივაცია
ლაშა ბექაურიაღზრდის პირველი კანონი
ჩვენ რომ ბავშვი გამარჯვებული გავზარდოთ, პირველ რიგში საკუთარი თავი უნდა აღვზარდოთ.
კანონია ასეთი - აღზრდა საკუთარი თავის აღზრდით იწყება.
შვილის აღზრდა გინდათ? - ჯერ საკუთარი თავი!
ბავშვის აღზრდა საკუთარი თავის აღზრდით იწყება
როცა სახლიდან წივილ-კივილი გადის
ხმას არ აუმაღლოთ, თქვენი სახლიდან წივილ-კივილი არ უნდა გავიდეს გარეთ. მეზობელი არ უნდა კითხულობდეს, - რა ხდება იმ სახლშიო. თქვენ სახლში მეზობლები არ უნდა მორბოდნენ საშველად, დასაწყნარებლად.
შალვა ამონაშვილირას გამორიცხავს სათუთობაში აღზრდა?
სათუთობაში აღზრდა გამორიცხავს უხეშობას, იძულებას, დასჯას, დაჩაგვრას, გაღიზიანებას, ყვირილს...
ხმას არ აუმაღლოთ!
თქვენი სახლიდან წივილ-კივილი არ უნდა გავიდეს გარეთ
არ გაამართლოთ გაღიზიანება არაფრით.
ამ ფსიქოლოგიურ განცდას გამართლება არ უწერია
მაგიდასთან ქცევის წესები
დიახაც, მაგიდასთან ჯდომასაც თავისი კულტურა აქვს, ჩემო ძვირფასებო. ხელი როგორ გავიწოდოთ,.. ძველ აღთქმაშია ნათქვამი: მაგიდასთან, პირველმა არ გაიწოდო ხელი საჭმლისაკენო; თუ რამე დარჩა, შენ არ აიღო ის ბოლოო; ისე წამოდექი, რომ კიდე გშიოდესო,.. ეკლესიასტეშია ეს რჩევები, აბა ნახეთ!
შალვა ამონაშვილიგავუზიაროთ შვილს ხვაშიადები
შვილს გავუზიაროთ ჩვენი ხვაშიადები, გაჭირვება, დალხინება:
„უბრძანა: “შვილო, რაზომცა მჭირს საქმე სავაგლახია,
შენი ჭვრეტა და სიახლე ლხინადვე დამისახია,
მომაქარვები სევდისა, მართ ვითა მუფარახია.
ვეჭვ, რა სცნა, შენცა მამართლო, ჩემი სულთქმა და ახია.“
რუსთაველის ამ ეპიზოდში ჩანს, რომ მამა თავის შვილს უხსნის, თუ რატომ არის შეწუხებული.
როგორ ვაკოცოთ შვილს?
-თქვენ როგორ კოცნით თქვენს შვილებს?
- როგორ უნდა ვაკოცოთ?
- ნება-ნებასა, ნაზად, თან ხელა მოუსვამ, თან მოეფერები. ბავშვებს ყოვეთვის უნდათ ჩვენი კოცნა, მაგრამ ისე კი არა, რომ ეს კოცნა ჩვენი სიამოვნებისთვის იყოს, რომ მას, მას ესიამოვნოს ჩემი კოცნა. თუ მე ჩემთვის ვკოცნი, მას ეს აღზრდაში არ წაადგება. მაგრამ თუ იმისთვის ვკოცნი, რომ ის მაკვირვებს, მაოცებს, მიყვარს და მინდა შევეხო მას, მინდა ჩემი რაღაც გადავცე მას, კი არ მოვთხოვო, გადავცე.
ეს კოცნა გრძნიბებით კეთდება, ხომ მართალი ვარ? ამას ალბათ ხელიც სჭირდება, როგორ მოჰკიდო, აი გვერდსა დაისვა, ,,მამამან გვერდსა დაისვა, აკოცებს ნება-ნებასა” - ესეიგი წყნარად, მშვიდად, ალერსით.
ესეც სადწავლია ჩემო ძვირფასებო, კოცნა მეთოდია ბავშვების აღზრდისა.