ადამიანად ყოფნის პასუხისმგებლობა
მამაჩემმა მაჩუქა სიცოცხლე, არისტოტელემ კი მაჩუქა ის, რისთვისაც ღირს სიცოცხლე. ალექსანდრე დიდს, მაკედონელს ეკუთვნის ეს სიტყვები და ნათქვამია მის მასწავლებელზე, არისტოტელეზე და სრული ჭეშმარიტებაა, რადგან ნამდვილ მასწავლებელს, ნამდვილად შეუძლია დაგანახოს ცხოვრების საზრისი, შეუძლია გონების გამდიდრებასა და განათებასთან ერთად, სულის გადარჩენაზე იზრუნოს. ამას ცდილობდა ყველა ნამდვილი მოძღვარი და მასწავლებელი, ყველგან და ყველა დროს. ამას ღაღადებდნენ და ღაღადებენ პედაგოგიკის თუ ლიტერატურის გამორჩეული ძეგლები. გაასმაგებულია ასეთი მასწავლებლების საჭიროება დღეს, როდესაც ტექნოლოგიების არნახული განვითარების ფონზე ადამიანსში ადამიანია გადასარჩენი.
"მე თავისუფალი მასწავლებელი ვარ, ღმერთის გარდა უფროსი არ მყავს, ყველაზე მნიშვნელოვანი 4 მცნებაა ჩემთვის: სიყვარული, ღირსება, მსახურება და თავისუფლება. დრო მთლიანია, სამყარო დასაბამიდან, პირველი წამიდან ბოლო წამამდე, ყველაფერს ერთმანერთს უკავშირებს, ყველაფერი ერთმანერთს გამოხატავს და არავინ და არაფერია უერთმანერთო აზრით სავსე, მთავარი რაც ბავშვებს და დაგვიანებულ დიდებსაც უნდა ვასწავლოთ სწორედ ეს არის, ამის გაცნობიერების გარეშე კაცის მთავარი პასუხისმგებლობა ვერ დაიბადება, ეს ადამიანად ყოფნის პასუხისმგებლობაა.
რატომ არის ადამიანი სასოწარკვეთილი?
ადამიანი იმიტომ არის სასოწარკვეთილი, რომ მას არ აქვს უკეთესი ცხოვრების იმედი. არ აქვს იმედი, რომ მის ცხოვრებაში ავტომატურად, თავისი, ბუნებრივად გაჩნდება უკეთესი გარემოებები.
მეორე - მას არ აქვს და ვერ პოულობს შესაბამის ძალას და ნებისყოფას, რომ თვითონვე შექმნას ახალი ცხოვრება, ახალი სამყარო, რომელიც იმ ძველის ან თანაბარი იქნება, ან მასზე უკეთესი.
ის წარსულიც კი, ასეთი ადამიანისთვის იყო შემთხვევითი გარემოებების პროდუქტი და არა მისი ნებისყოფის, არა მისი ნების ნაყოფი. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ შემოქმედებითი ძალები არ იყოს ადამიანში მინავლებული. ეს თუ ჩამქრალია, ასეთი ადამიანი ჩარჩება სადღაც და ვეღარ გამოვა
არის თუ არა ღმერთში გრძნობები?
- იტანჯება და სტკივა თუ არა ღმერთს, როცა ადამიანს სტკივა და იტანჯება? რას ნიშნავს ღმერთის ტკივილი?
- საერთოდ ღმერთში ვნება, ტკივილი, სიხარული, ხარხარი, კისკისი,.. ასეთი რამ არ ხდება. ღმერთი არ არის გრძნობადი არსება. ეს ყველაფერი არის სიმბოლური, რომ თვალის წინ, ღმერთის მხედველობის გარეშე ადამიანს არ სტკივა, ღმერთის მხედველობის გარეშე ადამიანს არ უხარია, წარმატებას არ იღებს და ა.შ
განკაცებულ ქრისტეს თავისთავად სტკიოდა, მას ჭეშმარიტი ხორცი ჰქონდა მიღებული, ჭეშმარიტი ტკივილით სტკიოდა.
ყოვლადწმინდა სამებაზე როდესაც ვსაუბრობთ, ტკივილი, შეშფოთება,.. სრულიად გამორიცხულია
ფროიდის ფსიქოანალიზი
- ფროიდის ფსიქოანალიზის შესახებ რა შეგიძლიათ, გვითხრათ?
- ერთი შემიძლია გითხრათ, რომ ის იყო ყველაზე დახვეწილი თაღლითობა მეცნიერების ისტორიაში.
- შეიძლება მართლმადიდებელი იყოს ფროიდისტი?
- არა, გამორიცხულია. ის სექსუალური დასკვნები, რაც მას ჰქონდა, მიუღებელია. ჩვენთან სხვა დასკვნებია. ჩვენთვის ეს სხვა ძალაა. ახლა არ მინდა ხმამაღლა. მერე შეგვიძლია ერთი ერთზე ვისაუბროთ რა თაღლითობას ჰქონდა ადგილი.
ქვეცნობიერთან დაკავშირებით მას ჰქონდა აღმოჩენები, თუმცა შემდგომ რაც გააგრძელა და აკეთა ამ ადამიანმა, კრიტიკას ვერ უძლებს, თავისთავად ცხადია
თუ ღმერთმა ყველაფერი წინასწარ იცის ...
- ადამიანი თავისუფალია მის ყოველ ქმედებაში, თუმცა ღმერთმა ყველაფერი წინასწარ იცის ადამიანი როგორ მოიქცევა. არადა, ბედისწერა არ არსებობს. როგორ აგვიხსნით ამ ორ ფაქტს?
- ადამიანი მართლა თავისუფალია და ღმერთმა მართლა ყველაფერი იცის. ღმერთის ყოვლისმცოდნეობა არ განსაზღვრავს ჩემ საქციელს.
ჩვენ მარადიულობაზე გვაქვს არასწორი წარმოდგენა. მარადიულობას ჩვენ ვიაზრებთ როგორც - სულ რომ რაღაც გრძელდება. მარადიულობა არის დროის აი ამ მიმდინარეობაზე კიდევ ზემოთ მდგარი რაღაც უსასრულობა.
წარმოიდგინეთ, ღმერთი დროში არ არის, ზემოდან ხედავს, ქვემოთ რაღაცები როგორ მოძრაობენ. წარმოიდგინეთ, კაცი დგას ბაქანზე და ხედავს მატარებელს, რომელშიც ზის მგზავრი. ამ მგზავრმა წინასწარ სულ არ იცის რა მოხდება, თუმცა ბაქანზე მდგარი კაცი ხედავს, მატარებელი როდის რომელ შესახვევში შევა. ამ კაცმა იცის, რომ ძალიან დიდ მოსახვევში კაცი თუ ფინჯანი ყავით წამოდგება, შეიძლება ბარბაცი დაიწყოს და ჭიქა დაუვარდეს. ეს რომ იცის ამ კაცმა, არ ნიშნავს, რომ ამით განსაზღვრულია, მგზავრი წამოდგება თუ არა. მგზავრი სხვა სისტემაშია. ბაქანზე მდგარი კაცი სხვა მხრიდან, სხვა სიმაღლიდან, სხვა ადგილიდან უყურებს მას. საიდანაც უყურებს, უძრაობაა, ხოლო სადაც მგზავრია, იქ - მოძრაობაა. ქმნილების თვისებაა დინამიკაში, მოძრაობაში ყოფნა. მხოლოდ უქმნელია აბსოლიტურ სტატიკაში, უძრაობაში,.. და ამ აბსოლიტურად უძრავის წინ რაღაცები მოძრაობს, რომელიც აბსოლიტურად სხვა სიბრტყეა.
წინასწარმეტყველებაც ასეა მეგობრებო. იუდამ ქრისტე გაყიდა, არა იმიტომ, რომ ასე იყო ნაწინასწარმეტყველები, არამედ რადგან გაყიდიდა, ამიტომაც იწინასწარმეტყველეს. უკუპროცესს უნდა შევხედოთ. რაღაცა კეთდება არა იმიტომ, რომ ნაწინასწარმეტყველებია, არამედ რადგან მოხდებოდა, ამიტომ იწინასწარმეტყველეს.
რას ნიშნავს ადამში ვცოდეთ?
ადამისგან მე, როგორც ადამიანმა, მივიღე სნეული ბუნება, ავადმყოფური ბუნება. ამ ბუნებაში ჩადებული ცოდვები მე ნათლისღების წყლებით ჩამომერეცხება.
პიროვნულად მე ვარ ჩემ საქმეებზე პასუხისმგებელი. არავითარ შემთხვევაში ადამის პიროვნება ჩემ საქმეებს ვერ განსაზღვრავს, ეს არის აბსოლიტურად გამორიცხული.
ადამმა სცოდა და ადამში ვცოდეთ, ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ რადგან ადამიანები ვართ, ამ ცოდვას ვიზიარებთ ბუნების წესით, როგორც ამ ბუნების თანაზიარნი. ცოდვა შემოვიდა ამ ბუნებაში, რომელიც ერთი გვაქვს ყველას. ამით განსხვავდება ადამიანური ბუნება ანგელოზებრივი ბუნებისაგან, ვინაიდან ანგელოზის ცოდვა დარჩა პიროვნულ ცოდვად. ის ყველა ანგელოზს არ გადაედო. რომელ ანგელოზმაც პიროვნულად მიიღო, იმ ანგელოზს გადაედო, მაგრამ რომელმაც პიროვნულად არ მიიღო, მას არ გადაედო, მიუხედავად იმისა, რომ მათ ერთი ბუნება აქვთ.
ადამიანში სხვანაირად არის, რადგან ადამიანი ხორცშია. ადამიანის ხორციელება გულისხმობს, რომ ბუნებით წილნაყარობა აქვს ამ ცოდვასთან და არავითარ შემთხვევაში პიროვნული
რა არის ბოროტება?
ბოროტება რა არის? ბოროტება არის ალტერნატიული სიკეთე. ბოროტება არის სიკეთის ნაკლულევანება. ქრისტიანობაში ბოროტება გაიგება, როგორც სიკეთის ნაკლულევანება, ისევე როგორც სიბნელე და სინათლე, ბოროტებას ონტოლოგიური საწყისი ანუ არსი არ გააჩნია, ისევე, როგორც სიბნელეს.
აი მაგალითად: შეგიძლიათ თქვენ წარმოიდგინოთ ერთ ოთახში, ერთ მთლიან სივრცეში, ერთ მხარეს ნათელი იყოს, ისე, რომ ტიხარი არ ჰქონდეს, მეორე მხარეს ბნელი, წარმოუდგენელია. ან ნათელი უნდა იყოს ან ბნელი, ორივე ერთად ვერ იქნება. და სიბნელე როდის ჩნდება? როდესაც სინათლე იწყებს მოკლებას. ანუ ონტოლოგიური , თავისი საწყისი გააჩნია მხოლოდ სინათლეს, სიბნელე ჩნდება, როცა სინათლე იკლებს.
აი ასეა სიკეთე და ბოროტება, ბოროტების არსი, მყოფობა, როგორც ასეთი არ გააჩნია, მას აქვს პარაზიტული მყოფობა. სიკეთე სადაც იკლებს, იქ ჩნდება ბოროტება, ამიტომაც ბოროტების ქრისტიანული გააზრება გულისხმობს ამას. ბოროტება გახლავთ ალტერნატიული სიკეთე.
წარსულში, აწმყოში და მომავალში ცხოვრება
ის, ვინც წარსულში ცხოვრობს, არის სასოწარკვეთილი. ის, ვინც მომავალში ცხოვრობს, არის შფოთიანი. ის, ვინც აწმყოში ცხოვრობს, არის მშვიდობით და ჰარმონიულად.
ანა ქირიამორალური ეთიკა, აღზრდა
სოკრატესა და პლატონს ჰქონდათ ე. წ. ინტელექტუალური ეთიკა - შენ თუ გააცნობიერე რა არის სიკეთე, რა არის სამართლიანობა, გახდები კეთილი და იცხოვრებ სამართლიანად. ამ მორალური იდეების გაცნობიერება, ამავდროულად, გულისხმობს მათი საპირისპირო იდეების ცოდნას. თუ გესმის სამართლიანობა, გესმის უსამართლობაც და ყველაზე კეთილ და ყველაზე სამართლიან ადამიანს შეუძლია იყოს ბოროტი და უსამართლო, თუმცა იმდენად, რამდენადაც მას გაცნობიერებული აქვს სიკეთე, სიკეთის არსება ან სამართლიანობის არსება, მათი უპირატესობები და ღირებულება, ის თავისი ნებით, თავისი თავისუფალი გადაწყვეტილების შესაბამისად უსამართლობის, ბოროტების გზას არ დაადგება. ჩემი აზრით, ეს კარგი ჩვევები ქმნის ერთგვარ კარკასს, ჯავშანს, შეიძლება საყრდენიც ვუწოდო, რომელიც დაგიცავს შემდგომ ცხოვრებაში და შეგეშველება. თუნდაც ისე მოხდეს, რომ მოზარდობაში ან უკვე ზრდასრულობის ასაკში ცუდი ზნე გამოავლინო, თუ თავის დროზე, მშობლებისგან ან ოჯახში, კარგი ჩვევები მოგეწონა, ეს იქნება ერთგვარი საყრდენი, რომ მთლად არ გაფუჭდე და არ წახდე. ამიტომ ძალიან მნიშვნელოვანია ყველაზე პატარა ასაკში კარგი ჩვევების ჩამოყალიბება და ზრდასთან ერთად, ცხადია, უნდა გააცნობიერო რა არის კარგი და შენივე ნებით აირჩიო.
ანა ქირიასიკეთე და თავმომწონეობა
სიკეთე ისე ჩვეულებრივ უნდა იყოს ადამიანში, რომ არ უნდა იყოს თავმოწონების საგანი.
გურამ დოჩანაშვილიმილიონი რომ მომცე არ ვიზამ!
მე ჩემი ყანა და ვენახი მაქვს, არასოდეს არ მინდა დამოკიდებული ვინმეზე ვიყო. შენ უნდა გქონდეს შენი ლუკმა, შენ ვერაფერს მათქმევინებ თუ არ მინდა, იმიტომ, რომ მილიონი რომ მომცე არ ვიზამ და!
ოტია იოსელიანიწინდაწინ შადრევანი რათ მინდა!
დავანებოთ ახლა თავი ფუფუნებას, რესტორნების კეტვას და ქეიფს, ქეიფის დრო არა გვაქვს ჩვენ ახლა, ქვეყანა თავზე გვაქვს დამხობილი და "საქმემან შენმან გამოგაჩინოს შენ" გვასწავლა ჩვენ სახარებამ. პური კიდე აგვიკრძალა, "ოფლითა შენითა მოიპოვე პური შენი არსობისა" - ო, ძღომისა კი არაო, ჩვენ გვეშლება.
გვაქვს ჩვენ იმხელა ქვეყანა, ის 10 მილიონ კაცს შეინახავს თუ ხელს გავანძრევთ. დაიცალა მთები... დაცლილია, პლანტაციები გამოუყენებელი, საბალახოდაც აღარაა, რომ ძროხამ მოიბალახოს.
ასე როგორ შეიძლება დაჯდე და უცადო, იმისი არ იყოს, ფანტანები მინდა ახლა მე, კარუსელები და შადრევნები? როგორ შეიძლება ამ კუთხეების დამშევა, რომ ჩვენ ხელის განძრევა შეგვეძლოს, ეს უნდა ამუშავდეს.
შადრევნის გამო კი არ გაქცეულან რუსეთში, შადრევანი არა გვაქვს და კარუსელიო, გაიქცა გაჭირვების გამო. ეს თუ არ აამუშავე, ის კაცი რომ ჩამოვა მშიერ მწყურვალი აქ რა ქნას? მაშინ სხვაგან გაიქცევა.
კიბატონო კარუსელი მერე... ყანას მოვიწევთ, ჩვესნ პურს შევჭამთ, მერე დავსხდეთ კარუსელზე, წინდაწინ კარუსელი რათ მინდა!
მწერლის მოვალეობა რა არის იცი? - სარკეში ჩაგახედოს, ხვალ რა იქნება, მაგი ჩვენ სახარებაში გვიწერია: ხვალემ იზრუნოს ხვალისაზეო, მაგრამ დღეს უნდა დავიწყოთ ჩვენ, თუ არაფერი დაიწყე, დააღე პირი აქანე, გაიშვირე ხელი და იმათხოვრე, ვინცხას კარზე შევარდი, ვინცხას სახლში მიდი, მაი გიჟმა ქნა, ქორწილში რომ შევიდა, ჩემს სახლს აქანე ჯობიაო. შენ ვინ მოგცა მაგისი უფლება? შენ დაეტიე შენს სახლში და ეძიე გზა ხსნისა. ვინცხას მიადგები, გკრა იმ კაცმა პანღური და გამოგაგდო, მართალია უზნეოდ მოიქცა, უწესოდ, მაგრამ, მისი სახლია არ გიშვებს, ჩვენ რომ ვუღებთ ყველას კარებს ფართოდ. არა, მაგის უფლება შენ არა გაქვს.
ოტია იოსელიანიკაცია ადამიანი?
ილია ჭავჭავაძემ დაგვიწერა ჩვენ "კაცია-ადამიანი" და გვითხრა, რომ არ გაგიწყრეთ ღმერთი, ასე არ ქნათო. ჩვენ ისე ვქენით, როგორც ლუარსაბმა და დარეჯანმა.
ახლა მე მინდა დავაარსო ლუარსაბის ორდერი და დარეჯანის. აუ რა ლაურიატები გვეყოლება.
ღმერთთან უნდა მივიდეთ
რა გითხრათ, რით გაგახაროთ, ილიასი არ იყოს, სანუგეშოს ვერაფერს გეტყვით. ერთადერთია, ღმერთს უნდა ვევედროთ ჩვენ, როგორც ერთ დროს მოახდინა სასწაული უფალმა და ქაოსიდან შექმნა სამყარო, იქნებ ინებოს ჩვენზე... მაგრამ ჩვენი ბრალია, ღმერთთან თუ არ მიხვედი, ღმერთი შენთან არ მოვა... თუ მოახდენს სასწაულს იგი, შეიძლება ჩვენი დაქცეული ქაოსიდან, გამოიგონოს ქვეყანა, თორემ ამას არანაირი შანსი არა აქვს გადარჩენის.
ღმერთმა თუ მოგვხედაა... თუმცა ღმერთთან უნდა მივიდეთ, მაგრამ როგორ მივალთ, ამათ ხელში.
ახლა, რომ მარხვაში სუფრა იყო, გადავირიე, მარხვაა, როგორ შეიძლება მეთქი.
ეს არიცი, ის არ იცი, ჭამ პურს... ის პური ჩვენი კი არაა. ჩვენ სახარებაში გვიწერია: ოფლითა შენითა მოიპოვე პური შენი არსობისა, ჩვენ რომ წერა-კითხვა არ ვიცით, ძღომა არ წერია იქ, არსობისა... მაგრამ ჩვენი მოწევნული უნდა იყოს.
ადამიანი ნიშნავს ადამიანს, თუ ის ...
ადამიანი ნიშნავს ადამიანს თუ ის თავისუფალია, თუ ის იზღუდება რაღაცით, იმას ბევრი აკლდება შემოქმედებაში კი არა, ცხოვრებაშიც კი. მერე ეს ძალაუნებურად, არაა სავალდებულო გაცნობიერებული იყოს, ცენზურას გიჩენს თავში და გზღუდავს. არც აცნობიერებ, შენ ამას არ იზამ, იმიტომ, რომ არ შეიძლება და თუ არ შეიძლება უკვე შეზღუდვაა.
შემოქმედი ვერ იქნება სრულყოფილი, ის თავის ნიჭსა და უნარს ვერ გამოავლენს, თუკი რამენაირად არის შეზღუდული, თუ გინდა ფულის სიყვარულით, ესეც კი... ეს არ შეიძლება. შემოქმედს არც შიმშილის უნდა ეშინოდეს, არც უფულობის. თუ აქვს კი ბატონო, თუ არა და ეს არ უნდა იყოს მისთვის მნიშვნელოვანი, ესეც ზღუდავს. არ გინოდა რაღაცის გაკეთება, მაგრამ გააკეთე იმიტომ, რომ გჭირდებოდა, ესეც შეზღუდვაა. შენ არ იყავი მაინც სრულად თავისუფალი.
რა თვისებებს აფასებთ?
რა თვისებებს აფასებთ ადამიანში ყველაზე მეტად? - პატიოსნებას, სიტყვის გაუტეხაობას, ერთგულებას!
გურამ შარაძემეტი ცოდნა
ყველაზე დიდი პოლიტიკაა, საკუთარი საქმისადმი ერთგულება და პროფესიონალიზმი. და ამისთვის ყოველდღიური, ყოველწამიერი, ყოველწუთიერი სწრაფვა სიღრმეებისაკენ. პროფესიული ოსტატობისაკენ და მეტი ცოდნის ათვისებისაკენ.
გურამ შარაძესასწაული ფსიქოლოგიის ხალხია, შენ თუ დაკვირვებიხარ და დარწმუნებული ვარ დაკვირვებიხარ, რომელსაც მოსწონს, თავისი სკოლის მასწავლებელი სამად მოკაკული რომ მიდის და პურის ფულს ძლივს შოულობს, უბრალოდ არაადამიანურად ცხოვრობს, ის ჩაუქროლებს ყველაზე ბოლო მოდელის, ყველაზე ძვირადღირებული მანქანით ან სომბრეროს დაიხურავს თავზე და ყველაზე ძვირი ჯიშის ცხენზე გაიგელვებს-გამოიგელვებს თავისი რანჩოს ტერიტორიაზე, წარმოუდგენელია იცით? ადამიანი, რომელიც ღალატობს თავის მასწავლებელს, ბავშვობის ძმაკაცს, მეზობელს, ნათესავს, გესმის? რომელიც დარჩა და ცხოვრობს ამ წუმპეში, ამ უბედურებაში, სიღატაკეში, უიმედობაში, შენ რანაირად უნდა აიშენო სასახლე, შემოარტყა გალავანი და გეგონოს, რომ შენ, შენი შვილი და შენი ოჯახი იქნებით ცალკე საქართველოში და ყველა, ვისთანაც რაღაცა ურთიერთობა გქონდა, მას შეხედო, როგორც მონას?!
ზურაბ ჟვანიანუ მოვტყუვდებით!
ყველას იმას ვუსურვებდი, რომ მთავარი დავინახოთ ჩვენს ცხოვრებაში, მოვახერხოთ, რომ განვაცალკევოთ პირველხარისხოვანი და მეორეხარისხოვანი, მოვახერხოთ სიმართლის დანახვა. მეჩვენება, რომ ძალიან ხშირად ბევრი უბედურება, რაც ქართველებს მოგვდის ხოლმე, მოგვდის იმის გამო, რომ ვტყუვდებით, ვიღაცა გვატყუებს კი არა, ყველაფრის მიხვედრა, დანახვა ძალიან ადვილია ხოლმე, მაგრამ ვტყუვდებით და მერე საკუთარ თავზე კი არ ვბრაზდებით, ვიღაცაზე ვბრაზდებით - აი, როგორ მოხვდა ვიღაცა პარლამენტში? რანაირად მოხდა ეს? ჩვენ თვითონ ვტყუვდებით, მოდით, ნუ მოვტყუვდებით! - ამას ვუსურვებდი ყველას.
ზურაბ ჟვანიარაზე ოცნებობ?
ყველაზე ხშირად ვოცნებობ, საქართველო რომ დალაგდება, რომ აეწყობა, წყნარად რომ ვიცხოვრებთ ყველანი და გავაკეთებთ ჩვენს საქმეს. იგივე პარლამენტის წევრი იქნება კაცი თუ სხვა ვიღაცა, დილით სამსახურში მივა, ნორმალურად იმუშავებს, არ შეეშინდება, რომ რადიოთი გადმოსცემენ, არიქა ის სოფელი აიღეს, ეს სოფელი აიღეს, იქ კაცი მოკლეს, აქ რაღაც უბედურება მოხდა. დაჯდება და იმუშავებს, აი ვიმუშავებ ეკოლოგიაზე, მხოლოდ ეს იქნება ჩემი საზრუნავი, ამაზე ვოცნებობ.
ზურაბ ჟვანიაღმერთი არ გაგვწირავს!
ხართ თუ არა ოპტიმისტი? კი, გამოუსწორებელი ოპტიმისტი ვარ, იმიტომ რომ, გონებით ვერ ვხედავ გამოსავალს, მაგრამ დარწმუნებული ვა ყველაფერი კარგად იქნება, ღმერთი არ გაგვწირავს.
ზურაბ ჟვანია