დღის ანალიზი, დაგეგმვა
ჩვენი ცხოვრება გააზრებული უნდა იყოს. დღე რომ მთავრდება, უნდა იცოდე, ამ დღემ რა ქნა, რა მოგიტანა, რა წაგართვა, რა დაგიტოვა, სადამდე მიგიყვანა, რა გაგაცნობიერებინა,... ერთი ორი წუთით, ძილის წინ, არ შეიძლება ამაზე ვიფიქროთ?
სალოცავი რამ არის ახალი დღე!
დილით რომ ავდგები, ნუთუ არ უნდა ვიცოდე, რა შეიძლება მოხდეს მთავარი ამ დღეს?
ყველაფერს ვერ გავიგებ, იმიტომ, რომ ზოგიერთი რამ თვითონ შემოიჭრება ჩემ ცხოვრებაში და შეიძლება რაღაცა ამირ-დამირიოს,.. მაგრამ, მეც ხომ შემიძლია ცოტათი დავალაგო დღე?
მოცემულ დღეს ვიცი არა მარტო ის, თუ რას გავაკეთებ, არამედ - როგორი გულით გავაკეთებ
დასმენა ბავშვისა მშობელთან
ბავშვის დასმენა მშობელთან - შენი ბავშვი არ სწავლობს, ამას არ აკეთებს, ცუდად იქცევა, ჰიპერაქტიურია... - ეს რა თაიგულია დასმენისა?
არასოდეს არ დაასმინოთ ბავშვი მშობელთან. იმიტომ, რომ, ჯერ ერთი, მშობელმა არ იცის, როგორ მოიქცეს ამ დროს ბავშვთან. თუ ბავშვი ჰიპერაქტიურია, რა ქნას დედამ, ამოჭრას ბავშვისგან ეს ჰიპერაქტიურობა? არ იცის პედაგოგიკა. თქვენ იცით და ვერ აკეთებთ და მშობელს ავალებთ?
ამრიგად, არ დაასმინო ბავშვი. თუ რამ შენი გასაკეთებელია, შენ გააკეთე. თუ ბავშვი გაკვეთილზე არ გისმენს, რა შუაშია მშობელი? აი მიეცი საინტერესო გაკვეთილი და მოგისმენს, გაოცდება, გაიკვირვებს
უცხონი, რომლებიც ჯერ არ გინახავთ, გიყვარდეთ
გვიყვარდეს მშობლები ღვთიური სიყვარულით, და არასოდეს დავემდუროთ მშობლებს რაიმე მიზეზით.
გვიყვარდეს ოჯახი, ჩვენი საძირკველი, სადაც ჩვენი ცხოვრების ფესვები იზრდება.
ქმარი და ცოლი გვიყვარდეს, შვილები და ახლობლები, მეგობრები და მეზობლები.
არ დავემდუროთ მეზობელს არაფრის გამო.
თანამშრომლები გვიყვარდეს.
უცხონი გვიყვარდეს, რომლებიც ჯერ არ გვინახავს.
გვიყვარდეს გამვლელები, რომლებსაც პირველად ვხედავთ.
და როგორც ჩვენმა მოძღვარმა, ჩვენმა იესო ქრისტემ გვითხრა, გვიყვარდეს ისინიც, რომლებსაც არ ვუყვარვართ, ვინც გვწყევლის, ისინიც გვიყვარდეს ჩვენ. იმათ არ ვუყვარვართ - ეს მათი ცოდვაა, ჩვენ არ დავიდოთ ცოდვა.
გვიყვარდეს ყველა, როგორც ღვთის შვილები
საქართველო დღეს დამოუკიდებელი სახელმწიფოა. გინდაც იმიტომ, რომ მას ასეთად აღიარებს მსოფლიო თანამეგობრობა, იმიტომ, რომ ქართველი ხალხი თავად ირჩევს თავის ხელმძღვანელობას დემოკრატიული არჩევნების გზით, და იმიტომ, რომ ეს არჩეული ხელმძღვანელობა საქართველოსი, თავად ღებულობს უმნიშვნელოვანეს პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებს.
უნდა ითქვას, რომ ეს ხელმძღვანელობა ნაწილობრივ შეზღუდულია თავის გადაწყვეტილებებში გეოპოლიტიკური რეალიებით. მაგრამ თუ ამ კრიტერიუმებით მივუდგებით, მაშინ მსოფლიოში არ არსებობს არცერთი დამოუკიდებელი სახელმწიფო. სუპერ სახელმწიფოებსაც კი, უხდებათ, რომ შეზღუდონ თავიანთი არჩევანი გეოპოლიტიკური, ან სხვა რეალიების მხედველობაში მიღების გამო
იქნებ მიაგნო იმ ადამიანებს
მიმოიხედე და დააკვირდი შენს გარემოცვას. რას სწავლობ ეხლანდელი შენი გარემოცვისგან? გინდა თუ არა მათნაირი იყო? რა აკლია, როგორი ხალხი აკლია შენს გარემოცვას, იმისთვის, რომ განგავითაროს.
იქნებ მიაგნო იმ ადამიანებს, რომლებიც უკვე ისეთები არიან, როგორიც შენ გინდა, რომ გახდე. მარტივია, რომ თქვა - მე მინდა, რომ დავიწყო ვარჯიში და დისციპლინა გამოვიმუშაო, - მაგრამ, იქნებ მიაგნო იმ ადამიანებს, რომლებმაც დაიწყეს უკვე ვარჯიში და დისციპლინაც გამოიმუშავეს, მათთან ურთიერთობით შეიძლება გაგიადვილდეს. ან, გახდომა თუ გინდა, ვინც უკვე გახდა, იმათ უნდა მიაგნო. კომპანიიდან წამოსვლა და ბიზნესის დაწყება თუ გინდა, იქნებ მაგ ხალხს მიაგნო. ეს არის, ასე ვთქვათ, ჩვენი საშვი ბედნიერ მომავალში.
სკოლაში საზეპიროების დაძალების შედეგი
არსებობს ბევრი მაგალითი, როცა ბავშვებს სკოლაში მიღებული გამოცდილებით, რაღაცის დაძალებით, სავალდებულო საზეპიროებით შესძულდათ ლიტერატურა. ზოგადად, საზეპიროების მოწინააღმდეგე არ ვარ, მოწინააღმდეგე ვარ საზეპიროების დაძალების და ამის გამო ნიშნის დაკლების. თავად საზეპირო ძალიან კარგი და უკიდურესად საინტერესო სავარჯიშოა ტვინისთვის. თუმცა, ადამიანების უნარი განსხვავდება ამ მიმართულებით, რაც, არ ნიშნავს იმას, რომ ვინმე ვინმეზე მეტია, უბრალოდ, ზოგს დაზეპირება ნაკლებად შეუძლია. ეს არ უნდა იყოს მიზეზი იმისა, რომ მასწავლებელმა ასეთი მოსწავლე ტექსტიდან გააძევოს და დაბალი ნიშანი დაუწეროს. შედეგად, ბავშვს შეიძლება მსგავსი საკითხავის და საზეპიროს სურვილიც აღარ ჰქონდეს და მისთვის ტექსტი საძულველ მოცემულობად გადაიქცეს, რომელიც ასოცირებული იქნება პრობლემასთან, რომელიც მას საზეპიროების დროს შეექმნა. ასეთ დროს ის არ იფიქრებს მაგალითად იმაზე, თუ რატომ მიდის ავთანდილი უცხო მოყმის საძებნელად, აღარ აინტერესებს ეს, იმიტომ, რომ ვიღაცამ უთხრა - "აქედან აქამდე აუცილებლად დაიზეპირე!"
გიორგი კეკელიძეარ არსებობს ტკივილი, რომლის მერეც არ მოდიოდეს შვება და არ არსებობს უიმედობა ...
ჭრილობების ან ტკივილების მოწინააღმდეგისთვის დანახვება არ არის წესი, ლელო ბურთშიც მაგას მასწავლიდა ნათლიაჩემი - ბათუ კევლიშვილი და ესე გავიზარდეთ ჩვენ.
მაგრამ, როცა დილის 4 საათზე, ოთხზე დგახარ და შუბლის კუთხით, ლოგინის კუთხეს ეყუდები, იმიტომ, რომ გეჩვენება, რომ აი მაგ მომენტში, მაგ პოზაში, ცოტა უფრო ნაკლებად იტანჯები ტკივიკისგან, აი მანდ არის ეს სიახლოვე სიკვდილთან.
პრინციპში არაფერს არ ფიქრობ და მარტო უფლის სახელს იხსენებ, თუ ვთქვათ მორწმუნე ხარ, როგორც მე ვცდილობ ვიყო. და ეს სინათლე, ნუგეში, რაღაც საოცარი შვება, არის ყველაზე დიდი სიხარული.
პრინციპში უძლურის დღიურის წერაც მაგიტომ დავიწყე. მივხვდი, რომ ძალიან სასიხარულო ამბავი მაქ ყველასთვის, ვინც, ჯვარი წერია ყველას, მომავალში გახდება ცუდად ან ეხლა არის ცუდად, ღმერთმა ყველას უშველოს.
ეს ამბავი არის ასეთი: არ არსებობს ტკივილი, რომლის მერეც არ მოდიოდეს შვება და არ არსებობს უიმედობა, რომლის იქითაც არ იყოს იმედი.
და ეს დღიურიც მაგიტომ დავიწყე, რომ კი არ ჩავციკლულიყავი, აი ამ ჩემ დამანგრეველ, დამახეიბრებელ ორ დაავადებაზე, ორივე სასიკვდილო... არამედ რაღაცა ისეთი მეკეთებინა, რაც სხვებსაც გამოადგებოდა.
მძაფრსიუჟეტიანი ზღაპრები წავუკითხოთ თუ არა ბავშვებს?
ხშირია დისკუსია საკითხზე - რამდენად უნდა ვუკითხოთ ბავშვებს ხალხური ზღაპრები. ზოგი ფიქრობს, - არ უნდა წავუკითხოთ, რადგანაც ეს ზღაპრები არის ძალადობრივი. ჩემი აზრით, ეს არის ძალიან ზედაპირული შეფასება. მაგალითად, ზღაპრიდან - "ჩიტო, ჩიორა, ერთი ბარტყი გადმომიგდე..." - ბავშვი ამ აქტს არ აღიქვამს ისე მძიმედ, როგორც უფროსი, იმიტომ, რომ უფროსებს განსხვავებული აღქმა გვაქვს მოვლენების მიმართ. ბავშვისთვის მსგავსი რამ ასე მძიმედ აღსაქმელი არ არის. ასეთ ზღაპრებს ხომ უამრავ თაობას უკითხავდნენ, მკვლელები ხომ არ გამოსულან ისინი. ვიღაც შეიძლება მკვლელი გამოვიდა, მაგრამ არა ამ ზღაპრის გამო. ბავშვები ასეთ მოვლენებს, როგორც წინააღმდეგობის აქტს, ისე აღიქვამენ, ანუ რაღაც მოცემულობას, რომელიც უნდა გადაილახოს, ან რაღაც სევდიან ამბავს, რომელიც გარკვეულწილად სიკეთის გამარჯვებით მთავრდება. ბავშვები სიკვდილს ასე მძიმედ და ტრაგიკულად არ აღიქვამენ, როგორც უფროსები, რომლებიც, - ეს რა წავუკითხეო - უფრო აღშფოთებულები არიან ხოლმე, ვიდრე ბავშები. ქართული ხალხური ზღაპრები კი არა, ძმები გრიმები რომ წაიკითხოთ, არანაკლებ მძაფრსიუჟეტიანი მომენტებია. ეს სიბრძნე და გამოცდილება ადამიანებში არსებობდა და მუშაობდა. მე, ყველაფრის უკრიტიკოდ შეხედვის და უაპელაციოდ მიღების მომხრე კი არ ვარ, უბრალოდ, ანალიზის და განსჯის გარეშე საბავშვო ზღაპრები არ უნდა უარვყოთ.
გიორგი კეკელიძე